Глеб

Биш йөз алтмыш бишенче ел, монах Адомнан. Бу язма мең биш йөз еллык тарихның башы.

Мин аны тагын бер кат сөйләп бирдем, кирәксез детальләрне бетердем. Тормыштан бер юл калды — һәм мең биш йөз еллык фаразлар.

Барысы да чирек баганалы мәкаләдән башланды. Бер атна эчендә аны егерме газета кабат бастырды, һәм шул мизгелдән башлап хикәя үз тормышын алды.

Нәкъ менә шундый кадрлар белән риваятьләр башлана. Суда теләсә нинди нәрсә эз калдырырга мөмкин - көймә, җил, балык - ләкин алар һәрвакыт җанварга бәйләнә.

Мондагы тирәнлек ике йөз метрдан артык, су торф белән капланган. Су асты күренеше бер метр гына. Шуңа күрә анда әлегә бернәрсә дә табылмаган.

Мин хәбәрләрнең кайдан килеп чыкканын җыям. Аларның яртысыннан артыгы бер юл кисәгеннән, тукталыш өчен генә уңайлы.

Иске китап - башка кешенең тормышы: колаклы почмак һәм онытылган билет укучы турында сөйли. Тик урам очраклы түгел: шәһәр су, саклану һәм җир бәясе аркасында күтәрелә. Ташның да яше аның кирпеченә карап билгеләнә - блокның зурлыгы һәм тоташу урыны аның яшен дә, документны да күрсәтәчәк. Өскә менеп карагыз: өстән шәһәрнең ничек боҗралар рәвешендә үскәнен күрергә мөмкин.

Музейлар әйберләр күңелсез булганга түгел, ә язмалар сезнең өчен түгел, ә хезмәттәшләр өчен язылганга күрә күңелсез.

Үткән вакыт тыныч һәм әкрен итеп сурәтләнә. Чынлыкта, базар урамы шулкадәр шау-шулы иде ки, төшкә кадәр сәүдәгәрләр тавышларын югалттылар.

Элеккеге заманнарны тыныч һәм әкрен дип күз алдына китерү гадәти хәл. Ләкин XIV гасыр сәүдә урамы шулкадәр шау-шулы иде ки, бүгенге шәһәр якында гына уку залына әйләнгән: барысы да берьюлы бәяләрне кычкырып әйтә иде, һәм беркем дә чират көтми иде.

Эдинбург тротуарында мозаикалы йөрәк. Элек бу урында төрмә булган, һәм кешеләр әле дә аңа уңыш теләүчеләр буларак төкергәннәр.

Бу гореф-гадәт нибары ике йөз ел элек кенә барлыкка килгән, ләкин ул борынгы кебек тоела. Теләсә нинди гореф-гадәт шулай эшли: ул уйлап табылганнан тизрәк картая.