Варвара

Ar skiant eo al lodenn bourrus : ar memes muzuliañ, adlavaret betek ma teufe da vezañ sklaer. Un arnod eo ar sellet dija : un teleskop a laka war wel gouloù a zo miliadoù a vloavezhioù kozh. Da gentañ e teu ar c'hontrol, goude ar blijadur : ober ar memes tra hep danvez. Goulennit "penaos eo bet muzuliet an dra-se ?" — ur goulenn a ziverk an darn vrasañ eus ar c'heloù bras.

Ur reolenn ne zistroan morse diouti : ma ne c’haller ket displegañ ur skeudenn gant gerioù en ur vunutenn, e talvez n’em eus ket komprenet c’hoazh.

Etre kant ha pevar c’hant miliard, hag hon Heol a zo unan anezho. Un diforc'h pevar gwech zo ivez ul lodenn eus ar respont.

C'hwec'h mil bloaz warn-ugent zo e oa pevar c'hilometrad tevder ar skoedoù. Dindanzo emañ ar pezh emaoc'h warni bremañ.

Stokañ a raint a-benn pevar miliard a vloavezhioù. A-boan e stoko ar stered — ken goullo eo an egor etrezo ma tremen galaksiennoù drezo.

Ar re c'hlas a zev skedus ha bevañ a reont e-pad milionoù a vloavezhioù, ar re ruz teñval ha miliadoù a vloavezhioù. Unan eus al luc'hskeudennoù eus ar vantell a zo ul linenn amzer klok eus ar vuhez.

Er c'hrogenn aour-mañ eo ar stered ur milion a wechoù stankoc'h eget amañ. N'eus oabl noz ebet eno — sklaer eo bepred.

Ar strizh a-dreuz an oabl eo pladenn Hent-Laezh, ha sellet a reomp outi eus an diabarzh. N'eo ket ar strinkennoù teñval un egor goullo, met poultrenn a guzh ar gouloù.

Redek a ra an dour dindan ar skorn a-hed ar bloaz — nebeutoc'h eo er goañv. Nerzh ar stêr-se a dalvez da c'houzout pegement en deus kollet ar skorneg e-kerzh ar prantad.

Ar mare izel a ziskouez kilometradoù a leur ar mor div wech bemdez. Ne ya ket an dour "e lec'h bennak", met en tu all d'ar blanedenn — al Loar a denn anezhañ eno.

A-gleiz emañ an toundra, a-zehou emañ ur voger skorn. Ur metrad hanter a zisparti anezho — un diforc'h etre miliadoù a vloavezhioù a erc'h dastumet.

Tevder ar skorn a sun al lodenn ruz eus ar gouloù hag a lez ar glas da dremen. Seul doñvoc'h ar c'hrank, seul glasoc'h ar gouloù — n'eo ket al liv, met hirder hent ar skin.

An arc'h glas tanav eo an holl aer a analomp. Ment ur vernis glob eo.

Er bed a-bezh, d'ar memes eur Greenwich. Hep ar sferennoù-se ne vefe ket rakwelet resis — ne wel ket pep tra gant al loarelloù.

Ar jarloù gant siellennoù film e oa ar re-se : gorrekaet e vez ar reaktadur kimiek gant ar yenien. Ar memes pennaenn eo evit mirout ar medisinennoù yen, ha n'eo ket "evit mirout outo da vezañ gwastet."

Nebeutoc'h a c'hlav a vez amañ eget er Sahara. Ne deuz ket an erc'h e-pad bloavezhioù, setu e seblant bezañ kalz anezhañ — met kouezhañ a ra tost kement-se.

Ma vez dastumet an holl war live an douar e vo kavet ur gwiskad tevder ur pezh moneiz. Setu an holl warez a rankit kaout.

Plijout a ra din filmañ e lec'hioù ma ne c'hoarvez netra. Un darvoud ma ne c'hoarvez netra eo ar c'hontrol ; hep se, n'eus forzh peseurt disoc'h a zo goullo.

Aes eo amprouiñ ho kleved hag ho gweled amañ : n'eus ket a echo, n'eus poent ebet evit al lagad da sellet outañ. En ur sioulder evel-se e krog an empenn da gas al labour da benn e-unan.

Tommoc'h eo ar c'hroc'hen eget ar maen, daoust ma'z int ar memes temperadur. Se zo kaoz d'ar c'henderc'hadur termek : ar maen a gas an tommder diouzh ho dorn buanoc'h eget ar c'hoad.

Dastum a ran dafar : teir font da nebeutañ, hag unan da nebeutañ a rank arguzenniñ ganin.

Simpl eo ma c'hriterioù : ma ne c'hellan ket displegañ an dra-se d'ur skoliad e-barzh daou vunutenn, e rankan gouzout hiroc'h.

Ar pezh a zo onestañ er filmañ eo ar pezh a chom etre al linennoù. Eno e c'hellit gwelet hag-eñ em eus komprenet ar sujed pe emaon o adkontañ anezhañ hepken.